| Wincenty Witos | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 21 stycznia 1874 Wierzchosławice, Austro-Węgry |
| Data i miejsce śmierci | 31 października 1945 Kraków, Polska |
| Premier Polski | |
| Okres urzędowania | od 24 lipca 1920 do 13 września 1921 |
| Przynależność polityczna | PSL "Piast" |
| Poprzednik | Władysław Grabski |
| Następca | Antoni Ponikowski |
| Premier Polski | |
| Przynależność polityczna | PSL "Piast" |
| Okres urzędowania | od 28 maja 1923 do 14 grudnia 1923 |
| Poprzednik | Władysław Sikorski |
| Następca | Władysław Grabski |
| Premier Polski | |
| Przynależność polityczna | PSL "Piast" |
| Okres urzędowania | od 10 maja 1926 do 14 maja 1926 |
| Poprzednik | Aleksander Skrzyński |
| Następca | Kazimierz Bartel |
Wincenty Witos (ur. 21 stycznia 1874 w Wierzchosławicach k. Tarnowa, zmarł 31 października 1945 w Krakowie) – polski polityk, działacz ruchu ludowego.
|
Od 1895 roku działał w galicyjskim Stronnictwie Ludowym. Od roku 1913 w wyniku rozłamu w Stronictwie ludowym został przywódcą partii politycznej Polskiego Stronnictwa Ludowego Piast. W latach 1908-1914 poseł na Sejm Galicyjski, 1911-1918 poseł do austriackiej Rady Państwa w Wiedniu.
W 1918 stał na czele Polskiej Komisji Likwidacyjnej. Poseł na Sejm RP w latach 1920-1930. Piastował urząd premiera w latach 1920-1921 (rząd Obrony Narodowej), 1923 i 1926 (rządy koalicji Chjeno-Piasta). Pozbawiony urzędu premiera w wyniku przewrotu majowego (12 maja 1926). W latach 1929-1930 jeden z przywódców Centrolewu. Był współzałożycielem (1931) i pełnił funkcję prezesa Rady Naczelnej Stronnictwa Ludowego.
Aresztowany w nocy z 9/10 września 1930. Przetrzymywany był w areszcie wojskowym w twierdzy brzeskiej i areszcie śledczym w Grójcu, skąd 27 listopada został wypuszczony na wolność za kaucją. W przygotowywanym procesie miał odpowiadać z wolnej stopy.
Po skazaniu go w procesie brzeskim przebywał w latach 1933-1939 na emigracji w Czechosłowacji. W marcu 1939 powrócił do kraju, we wrześniu 1939 uwięziony przez Niemców i nakłaniany do utworzenia rządu kolaboracyjnego, odrzucił propozycję. Zwolniony z więzienia w 1941, przebywał w areszcie domowym pod stałym nadzorem gestapo.
W roku 1945 powołano go na wiceprzewodniczącego Krajowej Rady Narodowej, nie podjął obowiązków. Nie skorzystał także z zaproszenia do wzięcia udziału w rozmowach moskiewskich w sprawie utworzenia Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej. Od sierpnia 1945 prezes PSL. Wincenty Witos zmarł o 6:30 w środę 31 października 1945 w Krakowie.
Autor wspomnień: Moje wspomnienia i Moja tułaczka.
Ostatnią Wigilię Bożego Narodzenia Witos spędził w Piotrkowie Trybunalskim przy Placu Czarnieckiego 8 u Franciszka Świerzyńskiego i jego rodziny.
Odznaczony w roku 1921 Orderem Orła Białego. Odznaczenie utracił w konsekwencji wyroku sądowego w procesie brzeskim. Zostało mu ono przywrócone w związku z amnestią, na mocy dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Władysława Raczkiewicza z dnia 31 października 1939 r.
edytuj Zobacz też
 Radzymin, obelisk ku pamięci wizyty Wincentego Witosa w okopach w roku 1920. |
 Pomnik Wincentego Witosa w Warszawie. |
 Leśna Podlaska. Pomnik Wincentego Witosa – patrona miejscowego Zaspołu Szkół Rolniczych. |
|
||||||||||||||||||||
|
||||||||||
|
||||||||||
|
||||||||||
|
|||||||