| Powiat proszowicki | |||||||||||
|
|||||||||||
 Położenie na mapie województwa |
|||||||||||
| Województwo | małopolskie | ||||||||||
| Siedziba władz powiatu | Proszowice | ||||||||||
| Starosta | Bogusław Nowak | ||||||||||
| Powierzchnia | 414,57 km² | ||||||||||
| Populacja (2005) - liczba ludności - gęstość |
43 561 105,08 osób/km² |
||||||||||
| Urbanizacja | 14,23% | ||||||||||
| Tablica rejestracyjna | KPR | ||||||||||
|
|||||||||||
|
Starostwo
ul. 3 Maja 7232-100 Proszowice tel. 12 386-13-05; faks 12 386-29-33 |
|||||||||||
| Strona internetowa powiatu | |||||||||||
Powiat proszowicki - powiat w Polsce (województwo małopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Proszowice.
Spis treści |
edytuj Położenie
Powiat proszowicki graniczy z powiatami: krakowskim, miechowskim, wielickim, bocheńskim, brzeskim, tarnowskim oraz kazimierskim (województwo świętokrzyskie).
edytuj Podział administracyjny
W skład powiatu wchodzą:
- gminy miejsko-wiejskie: Proszowice
- gminy wiejskie: Koniusza, Koszyce, Nowe Brzesko, Pałecznica, Radziemice
- miasta: Proszowice
edytuj Historia
1954-1972
Powiat proszowicki został powołany dnia 1 października 1954 roku w województwie krakowskim, jako jeden z pierwszych powiatów utworzonych tuż po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat proszowicki złożyły się 1 miasto i 24 gromady, które wyłączono z trzech ościennych powiatów (w praktyce gromady te należały do tych powiatów przez zaledwie dwa dni) [1]:
- z powiatu miechowskiego (woj. krakowskie):
- miasto Proszowice
- gromady Biurków Wielki [2], Brzesko Nowe [3], Dobranowice, Glewiec, Igołomia, Karwin, Klimontów, Koniusza, Kowala, Mąkocice [4], Mniszów, Niegardów, Ostrów, Pałecznica, Pieczonogi, Radziemice, Smoniowice, Śmiłowice, Wawrzeńczyce i Wierzbno
- z powiatu krakowskiego (woj. krakowskie) [5]:
- z powiatu pińczowskiego (woj. kieleckie):
1 stycznia 1956 roku gromady Czulice i Wyciąże powróciły do powiatu krakowskiego, natomiast do powiatu proszowickiego przyłączono gromady Łętkowice i Waganowice z powiatu miechowskiego [8]. 31 grudnia 1961 roku zniesiono gromady Dobranowice (włączono do gromad Wawrzeńczyce, Brzesko Nowe i Kowala) i Mniszów (do gromad Brzesko Nowe i Kowala) [9]. 1 stycznia 1969 roku zniesiono gromadę Śmiłowice a jej obszar włączono do gromady Nowe Brzesko [10].
1973-1975
Po zniesieniu gromad i reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat proszowicki podzielono na 1 miasto i 8 gmin [11] :
- miasto Proszowice
- gminy Igołomia-Wawrzeńczyce, Kościelec [12], Niegardów [13], Nowe Brzesko, Pałecznica [14], Proszowice, Radziemice i Wierzbno [15]
1975-1998
Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu proszowickiego zostało włączono do nowego województwa miejskiego krakowskiego; jedynie gmina Pałacznica znalazła się w nowym (mniejszym) województwie kieleckim [16].
W 1976 roku zniesiono cztery gminy:
- 15 stycznia - gminę Kościelec [17]
- 1 lipca - gminę Pałecznica [18] (weszła w skład dychotomicznej gminy Racławice-Pałecznica)
- 2 lipca - gminy Niegardów i Wierzbno [19]
1999 do dziś
Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku przywrócono w województwie małopolskim powiat proszowicki, lecz o innym kształcie w porównaniu z tym z 1975 roku [20]:
- gminę Igołomia-Wawrzeńczyce przyłączono do powiatu krakowskiego
- gmin Kościelec, Niegardów i Wierzbno nie reaktywowano, natomiast gminę Pałecznica odtworzono 2 kwietnia 1991 roku [21]
- miasto i gminę Proszowice połączono 1 stycznia 1992 roku we wspólną gminę miejsko-wiejską Proszowice [22]
- powiat proszowicki zwiększył się natomiast o:
- gminę Koszyce (do 1954 roku w powiecie pińczowskim w woj. kieleckim, w latach 1973-1975 w powiecie kazimierskim w tymże województwie, a następnie w "małym" woj. kieleckim do końca 1998 roku)
- gminę Koniusza (do 1954 roku w powiecie miechowskim w woj. krakowskim, odtworzonej dopiero 2 lipca 1976 roku w woj. miejskim krakowskim [23] - tamże do 1998 roku)
edytuj Demografia
Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| osób | % | osób | % | osób | % | |
| ogółem | 43 561 | 100 | 22 098 | 50,7 | 21 463 | 49,3 |
| miasto | 6187 | 100 | 3263 | 52,7 | 2924 | 47,3 |
| wieś | 37 374 | 100 | 18 835 | 50,4 | 18 539 | 49,6 |
edytuj Religia
- Kościół rzymskokatolicki 17 parafii.
- Świadkowie Jehowy zbory w Proszowicach i Majkowicach (gm.Nowe Brzesko).
edytuj Użytkowanie terenu
Powiat o charakterze rolniczym, w okolicy żyzne gleby:
- użytki rolne stanowią 88,8% powierzchni powiatu
- lasy i tereny leśne stanowią zalediwe l,6% powierzchni powiatu (stopień zalesienia waha się w poszczególnych gminach od 0,4% (Gmina Pałecznica) do 3,8% (Gmina Koszyce).
Przypisy
- ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 239
- ↑ oryginalna pisownia przez "u", obowiązująca w latach 1950
- ↑ oryginalna pisownia odwrotna, obowiązująca w latach 1950
- ↑ oryginalna pisownia przez "ą", obowiązująca w latach 1950
- ↑ od 1 stycznia 1956 z powrotem w powiecie krakowskim (Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 287)
- ↑ od 1973 roku część Krakowa
- ↑ od 1 stycznia 1956 z powrotem w powiecie krakowskim (Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 287)
- ↑ Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 287
- ↑ Uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie nr 13/3/61 z dnia 18 września 1961 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie krakowskim
- ↑ Uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie nr XIV/78/68 z dnia 13 maja 1968 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie krakowskim
- ↑ Polska - Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974
- ↑ Gmina Kościelec została zniesiona 15 stycznia 1976 roku a jej obszar włączony do gmin Nowe Brzesko i Proszowice - Dz. U. z 1976 r. Nr 1, poz. 12
- ↑ Gmina Niegardów została zniesiona 2 lipca 1976 roku a z jej terenów oraz ze znoszonej gmina Wierzbno utworzono gminę Koniusza; jedynie sołectwo Skrzeszowice z gminy Niegardów włączono do gminy Kocmyrzów-Luborzyca - Dz. U. z 1976 r. Nr 24, poz. 143
- ↑ Gmina Pałecznica została zniesiona 1 lipca 1976 roku przez włączenie do dychotomicznej gminy Racławice-Pałecznica - Dz. U. z 1976 r. Nr 23, poz. 142; gmina Pałecznica została jednakże przywrócona 2 kwietnia 1991 roku - Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 8
- ↑ Gmina Wierzbno została zniesiona 2 lipca 1976 roku a z jej terenów oraz ze znoszonej gmina Niegardów utworzono gminę Koniusza - Dz. U. z 1976 r. Nr 24, poz. 143
- ↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
- ↑ Dz. U. z 1976 r. Nr 1, poz. 12
- ↑ Dz. U. z 1976 r. Nr 23, poz. 142
- ↑ Dz. U. z 1976 r. Nr 24, poz. 143
- ↑ Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652
- ↑ Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 8
- ↑ Dz. U. z 1991 r. Nr 87, poz. 397
- ↑ Dz. U. z 1976 r. Nr 24, poz. 143
edytuj Galeria
.JPG) Proszowice - Rynek i fasada kościoła parafialnego pw. św. Jana Chrzciciela |
.JPG) Proszowice - kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela |
.JPG) Kościelec - kościół pw. św. Wojciecha |
.JPG) Kościelec - kościół pw. św. Wojciecha |
 Ostrów - figurka klasycystyczna z XVIII (?) w. |
.JPG) Żębocin - kościół pw. św. Małgorzaty i św. Stanisława |
.JPG) Pławowice - pałac i park |
.JPG) Nadzów - dwór i park |
.JPG) Klimontów - młyn nad rzeką Szreniawą |
 Nowe Brzesko - kościół pw. Wszystkich Świętych |
 Hebdów - kościół klasztorny |
.JPG) Kadzice - kapliczka |
edytuj Linki zewnętrzne
Miasta: Proszowice
Gminy miejsko-wiejskie: Proszowice
Gminy wiejskie: Koniusza • Koszyce • Nowe Brzesko • Pałecznica • Radziemice
|
||||||||||
