Fryderyk III (ur. 21 września 1415 w Innsbrucku, zm. 19 sierpnia 1493 w Linz) – król niemiecki 1440-1493, cesarz rzymski 1452-1493; syn Ernesta Żelaznego (książę Styrii i Krainy) i Cymbarki, córki Siemowita IV, księcia mazowieckiego.
Po upadku dynastii Luksemburgów królem czeskim, węgierskim i niemieckim został Albrecht II Habsburg (1438-39), który wkrótce po objęciu tronu zmarł. Jego syn Władysław Pogrobowiec, urodzony już po śmierci ojca, został oddany pod opiekę Fryderykowi III Habsburgowi.
W latach 1440-46, podczas pierwszej wojny o Zurych, udzielił poparcia temu miastu ale nie uchroniło to Fryderyka od utraty posiadłości szwajcarskich. Próba ich odzyskania przy pomocy Karola Śmiałego księcia Burgundii zakończyła się klęską, a Szwajcaria zachowała niezależność.
W 1452 r. poślubił Eleonorę Aviz, córkę króla Portugalii - Edwarda I Aviz i Eleonory Aragońskiej. Miał z nią pięcioro dzieci. W 1453 Fryderyk nadał Austrii status arcyksięstwa.
Popierał Krzyżaków, był zwolennikiem likwidacji Związku Pruskiego i represjonowania jego przywódców, czym doprowadził do wybuchu wojny trzynastoletniej (1454-1466).
W Niemczech popierany przez bankierską rodzinę Fuggerów (w Polsce znani jako Fukierowie). Popierał rozwój handlu.
Jako pierwszy z Habsburgów zapoczątkował politykę dynastyczną, która w następnych wiekach święciła triumfy. Słynna dewiza rodu Habsburgów "Niech inni prowadzą wojny, a ty Austrio szczęśliwa, wchodź w związki małżeńskie". W 1463 zawarł umowę o dziedziczeniu korony węgierskiej.
Do posiadłości dziedzicznych Habsburgów przyłączył w 1477 r. Niderlandy w wyniku małżeństwa syna i następcy tronu Maksymiliana I (1493-1519) z Marią, jedyną córką Karola Śmiałego (zm. 1477), księcia Burgundii.
W 1490 zmusił kuzyna, Zygmunta Habsburga do zrzeczenia się na jego rzecz Tyrolu. Doprowadził do wyboru następcy tronu za życia cesarza, aby zachować ciągłość dynastii.
Podczas jego panowania w 1471 Sejm Rzeszy w Ratyzbonie uchwalił zakaz prowadzenia wojen prywatnych. W 1488 powołano Związek Szwabski (zrzeszał książąt Rzeszy, rycerstwo i miasta), którego zdaniem było strzeżenie pokoju krajowego.
edytuj Genealogia
| Leopold III Habsburg 1) ur. 1 XI 1351 zm. 9 VII 1386 |
Viridia Visconti ur. ok. 1352 zm. p. 11 III 1414 |
Siemowit IV ur. ok. 1352 zm. styczeń 1426 |
Aleksandra Olgierdówna ur. po 1350 zm. 19 VI 1434 |
||||||||||
| Ernest Żelazny ur. 1377 zm. 10 VI 1424 |
Cymbarka mazowiecka ur. 1394/1397 zm. 28 IX 1429 |
||||||||||||
Eleonora Aviz ur. 18 IX 1436 zm. 3 IX 1476 OO 16 III 1452 |
Fryderyk III Habsburg ur. 21 IX 1415 zm. 19 VIII 1493 |
||||||||
| Krzysztof Habsburg ur. 16 XI 1455 zm. 25 III 1456 |
Maksymilian I Habsburg ur. 22 III 1459 zm. 12 I 1519 |
Helena Habsburg ur. 3 XI 1460 zm. 27 II 1461 |
Kunegunda Habsburg 2) ur. 16 III 1465 zm. 6 VIII 1520 |
Jan Habsburg ur. 9 VIII 1466 zm. 10 II 1467 |
|||||
- syn Albrechta II Kulawego, syna Albrechta I Habsburga
- żona Albrechta IV Mądrego
Dane za:
- Richard Reifenscheid, Die Habsburger in Lebensbildern, von Rudolf I. bis Karl I., Verlag Hugendubel, Kreuzlingen 2000.
- M. Marek: Genealogy.eu.
- Data urodzenia Cymbarki za Wikipedią.
edytuj Linki zewnętrzne
| Poprzednik Albrecht II Habsburg |
 |
król Niemiec 1440–1493 |
|
Następca Maksymilian I Habsburg |
| Poprzednik Zygmunt Luksemburski |
 |
cesarz rzymski 1452–1493 |
|
Następca Maksymilian I Habsburg |
